Η Carmen είναι εθελόντρια από την Ισπανία, μέσω του Προγράμματος Ευρωπαικό  Σώμα Αλληλεγγύης. Περιγράφει τις συνθήκες διαβίωσης και την έλλειψη βασικών δικαιωμάτων σε ένα ελληνικό ίδρυμα για παιδιά με αναπηρία.

Παράλληλα, τονίζει τα όρια του εθελοντισμού και υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για ενημέρωση του κοινού και καθολική αποϊδρυματοποίηση.

Μπορείς να ακούσεις το podcast στο spotify εδώ

Απομαγνητοφώνηση

8 άνθρωποι, 8 ιστορίες από ιδρύματα 

Σειρά podcasts « Τα ιδρύματα δεν είναι λύση»

Ένα πρόγραμμα για την ενδυνάμωση και την ορατότητα των ανθρώπων που ζουν σε ιδρύματα στην Ελλάδα και για την προώθηση της αποιδρυματοποίησης.

Παραγωγή: TANDEM

Ηχοληψία: Κωνσταντίνος Τούντας

Εκφώνηση: Ελεάννα Αποστολάκη


“Η δράση υλοποιείται με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Λάτση στο πλαίσιο του προγράμματος «Σημεία Στήριξης» που συγχρηματοδοτούν δέκα κοινωφελείς οργανισμοί”

[ μουσική εισαγωγής ]

Η γνωριμία με την Tandem και οι πρώτες προσδοκίες

Λοιπόν, ουσιαστικά βρήκα την Tandem πριν από μερικά χρόνια και μου άγγιξε πραγματικά την ψυχή μου. Αυτό που έκαναν κάθε μέρα μού τράβηξε πραγματικά την προσοχή και ένιωσα έντονα ότι ήθελα να γίνω μέρος αυτού κάποια στιγμή στη ζωή μου, οπότε να ‘μαι εδώ.

Για να είμαι ειλικρινής, όταν έφτασα στην Ελλάδα και στο ίδρυμα, είχα πολύ χαμηλές προσδοκίες. Δεν ήξερα τι επρόκειτο να αντιμετωπίσω, αλλά αυτό που ήξερα σίγουρα είναι ότι είχα το μυαλό μου, την καρδιά μου και τα μάτια μου ορθάνοιχτα, και είναι ένα συναίσθημα που όλο και αυξάνεται αυτές τις μέρες.

[ απαλή μουσική ]

Η πρώτη μέρα και το σοκ των συνθηκών διαβίωσης

Η πρώτη μας μέρα ήταν σίγουρα μοναδική στο είδος της, αλλά πάντα λέμε ότι πρέπει να περιμένεις το απροσδόκητο, οπότε ναι, ήταν σίγουρα σοκαριστικό, αλλά κάθε μέρα είναι μοναδική τώρα, κάτι που σου δίνει κίνητρο.

Θα έλεγα ότι αυτό που με σόκαρε περισσότερο ή με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν πράγματι οι συνθήκες διαβίωσης που έχουν τα παιδιά και οι ενήλικες μέσα στους θαλάμους, επειδή σίγουρα οι προσωπικές ανάγκες δεν καλύπτονται επαρκώς, οπότε οι βασικές τους ανάγκες σίγουρα δεν… Απέχουν πολύ από το να είναι καλά καλυμμένες με την έννοια ότι, εντάξει, ταΐζονται, φυσικά και τα καθαρίζουν, αλλά υπάρχουν πολλά περισσότερα που χρειάζεται ένα παιδί ή ένας νέος, ή οποιοσδήποτε άνθρωπος γενικότερα, και μπορείς να δεις ότι αυτό δεν υπάρχει πουθενά σε έναν θάλαμο ενός ιδρύματος.

Η ανάγκη για ασφάλεια, αποδοχή και ανθρώπινη επαφή

Το πιο κρύο, ίσως με την έννοια ότι δεν υπάρχει πραγματική προσοχή ή αγάπη, ας πούμε, μέσα σε αυτούς τους τοίχους, και νιώθω ότι [δεν είναι αυτός]* ο τρόπος που θα έπρεπε να μεγαλώνει ο καθένας. Πιστεύω ότι με τα παιδιά είναι πραγματικά, πραγματικά σημαντικό να τα κάνεις να νιώθουν ασφαλή, να ξέρουν ότι μπορούν να σε εμπιστευτούν από την αρχή, οπότε αυτό που προσπαθούμε κάθε μέρα είναι να τα κάνουμε να νιώθουν ότι ακούγονται, να νιώθουν ότι τα βλέπουν, ότι δεν είναι απλώς ένας αριθμός αλλά ένας άνθρωπος που αξίζει, ναι, όχι μόνο προσοχή αλλά κυρίως και αγάπη.

Το γεγονός ότι μπορείς να καταλάβεις πότε νιώθουν άνετα μαζί σου, πότε αρχίζουν να σε μαθαίνουν, να κάνουν αστεία μαζί σου ή να γελάνε μαζί σου, θα έλεγα ότι αυτή είναι η στιγμή που κρατάμε πιο βαθιά στην καρδιά μας.

[ απαλή μουσική ]

Δουλεύοντας με την αναπηρία: Καταρρίπτοντας τις προκαταλήψεις

Οπότε, όταν ξεκινάς να δουλεύεις με παιδιά ή νέους με αναπηρία, έχεις την αίσθηση ότι συνεχώς πρόκειται να κάνεις λάθη, αλλά στο τέλος της ημέρας πρέπει απλώς να είσαι τόσο φυσικός όσο θα ήσουν με οποιοδήποτε παιδί, με οποιοδήποτε άλλο παιδί.

Θα έλεγα ότι η εικόνα που είχα είναι ότι μερικές φορές, όταν είσαι δίπλα σε έναν άνθρωπο με αναπηρία, νιώθεις ότι τα ξέρεις όλα· ξέρεις τι να κάνεις, πώς να τον βοηθήσεις, και μερικές φορές δεν μπαίνεις καν στον κόπο να τον ρωτήσεις ευθέως για να μάθεις τι μπορεί να κάνει, πώς μπορεί να το κάνει ή αν θα μπορούσε τουλάχιστον να το προσπαθήσει. Θεωρούμε τα πράγματα δεδομένα, ας πούμε, με την έννοια ότι νομίζουμε ότι τα ξέρουμε όλα.

Υπάρχει μια πραγματικά μεγάλη ανάγκη για ενημέρωση και εκπαίδευση γύρω από αυτό, και ειδικά για ορατότητα. Αυτό που είπα ότι έμαθα για την αναπηρία είναι ότι είναι απλώς ένα χαρακτηριστικό του κάθε ανθρώπου, παρόλο που μπορεί να γίνει πραγματικά περιοριστικό…

Όσον αφορά τις πολιτισμικές διαφορές, εκεί που θα μπορούσα να παρατηρήσω κάτι, θα ανέφερα τη νοοτροπία, ίσως, και τις πεποιθήσεις ή τις πρακτικές που εφαρμόζονται, που ίσως είναι λίγο πίσω στον χρόνο.

Η στέρηση των δικαιωμάτων μέσα στα ιδρύματα

Οπότε, σχετικά με τα δικαιώματα των παιδιών, για να είμαι εντελώς ειλικρινής, πιστεύω ότι δεν έχουν πολλά δικαιώματα μέσα [στο ίδρυμα], φυσικά ταΐζονται, τα καθαρίζουν, αλλά εκτός από αυτό δεν έχεις πραγματικά καμία ελευθερία, δεν έχεις την ευκαιρία να επιλέξεις ή να σκεφτείς πραγματικά για τον εαυτό σου, δεν μπορείς να έχεις γύρω σου ούτε καν πράγματα που σου αρέσουν, στις περισσότερες περιπτώσεις, και δεν ξέρω… 

Δεν νιώθω ότι αυτός είναι ο τρόπος που θα έπρεπε να μεγαλώνει οποιοδήποτε παιδί. Οπότε, αν σκεφτούμε τα δικαιώματα, πιστεύω ότι υπάρχει τεράστια έλλειψη αυτών μέσα σε οποιοδήποτε είδος ιδρύματος.

[ απαλή μουσική ]

Η επιτακτική ανάγκη για Αποϊδρυματοποίηση 

Πιστεύω ότι η Αποϊδρυματοποίηση θα έπρεπε να γίνει οπουδήποτε στον κόσμο. Θα ήθελα πολύ να ζω σε έναν κόσμο όπου τα παιδιά θα μπορούν να ζουν ελεύθερα, μεγαλώνοντας με την αίσθηση ότι τα εκτιμούν, ότι τα ακούνε, ότι μπορούν να έχουν πραγματικά τον δικό τους χώρο στον κόσμο… επειδή το συναίσθημα που έχω συνήθως στο ίδρυμα είναι ότι βρίσκονται έξω από τον κόσμο στον οποίο ζούμε, και αυτό είναι πραγματικά άδικο. 

Δηλαδή, θα ήθελα πραγματικά να απολαμβάνουν όλα όσα έχει να προσφέρει η ζωή σε οποιονδήποτε από εμάς, και νιώθω ότι αυτό είναι εντελώς αδύνατο σε ένα ίδρυμα.

Πιστεύω ότι ο εθελοντισμός έχει τα όριά του, με την έννοια ότι κάνουμε ό,τι μπορούμε, αλλά στο τέλος της ημέρας κάθε παιδί θα έπρεπε να έχει, ή θα έπρεπε να μπορεί να έχει, μια οικογένεια ή ένα ασφαλές περιβάλλον όπου να μεγαλώνει ελεύθερο.

Όμως ο εθελοντισμός μπορεί πραγματικά να στηρίξει τις οικογένειες ή οποιοδήποτε είδος οργανισμού που είναι πρόθυμος να βοηθήσει ώστε να συμβεί αυτό.

[απαλή μουσική]

Νιώθω ότι υπάρχει ακόμα μια πραγματικά μεγάλη έλλειψη εκπαίδευσης στην συμπερίληψη και σε αυτού του είδους τα ζητήματα, οπότε πιστεύω ότι η Αποϊδρυματοποίηση μπορεί σίγουρα, τουλάχιστον να δείξει στον πληθυσμό, να δείξει στον κόσμο, και σε αυτή την περίπτωση σε αυτή τη χώρα, περί τίνος πρόκειται αυτή η ζωή, και ίσως με αυτόν τον τρόπο οι άνθρωποι να κινητοποιηθούν πραγματικά γι’ αυτό και να κάνουν κάτι, αλλά εφόσον δεν ξέρουν, πώς μπορούν στην πραγματικότητα να δράσουν.

*Σημείωση: Στο σημείο αυτό του αγγλικού κειμένου η ομιλίτρια λέει από λάθος “I feel that’s the way everybody should grow up” (νιώθω ότι έτσι πρέπει να μεγαλώνει ο καθένας), ενώ από τα συμφραζόμενα και την αμέσως επόμενη φράση (“I don’t feel like that’s the way any kid should grow up”) είναι ξεκάθαρο ότι εννοεί το αντίθετο.

Αν θέλεις να ακούσεις και άλλες ιστορίες ακολούθησέ μας στο https://tandem-org.gr/apoidrymatopoiisi/ 

Η δράση υλοποιείται με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Λάτση στο πλαίσιο του προγράμματος «Σημεία Στήριξης» που συγχρηματοδοτούν δέκα κοινωφελείς οργανισμοί.