*Μέρος του περιεχομένου βασίζεται στο άρθρο  «Τα αόρατα παιδιά των ιδρυμάτων» που δημοσιεύτηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ», το οποίο εμπλουτίζεται εδώ με πρόσθετη ανάλυση και σχολιασμό.

Πρώτη Δημοσίευση: 21/10/2023.

Πηγή: https://www.tanea.gr/print/2023/10/21/greece/ta-aorata-paidia-ton-idrymaton/

Αποκόπηκαν σε τρυφερή ηλικία από τον οικογενειακό ιστό. Κλήθηκαν να μεγαλώσουν σε ιδρυματικό περιβάλλον. Στερήθηκαν τη θαλπωρή και τη συναισθηματική ασφάλεια. Ηρθαν συχνά αντιμέτωπα με την κακοποίηση. Είναι τα παιδιά των ιδρυμάτων. Και είναι σε μεγάλο βαθμό «αόρατα». 

Πρώτον, γιατί πολλά από αυτά δεν καταγράφονται στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων, με αποτέλεσμα να είναι άγνωστος ο ακριβής αριθμός τους. 

Δεύτερον, γιατί «δεν τα “βλέπει” κανένα σύστημα, κανένας θεσμός και κανένας φορέας», όπως υπογραμμίζει στα «ΝΕΑ» ο Γιώργος Νικολαΐδης, ψυχίατρος και διευθυντής του Τμήματος Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού.

«Τα παιδιά αυτά γίνονται “αόρατα” καθώς μετά την είσοδό τους σε κάποια δομή δεν είναι καθόλου εύκολο να εξακριβωθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ανατρέφονται», σημειώνει η νομικός και πρόεδρος του Δικτύου Αναδόχων Γονέων και Εθελοντών για την Εξωιδρυματική Φροντίδα Ελένη Γεώργαρου. 

Πόσα είναι στην Ελλάδα; Το αρμόδιο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας η UNICEF και άλλοι φορείς αναφέρονται σε διαφορετικούς αριθμούς.

Πολλά παιδιά διαβιούν σε στεγαστικές δομές που δεν δηλώνονται στην επίσημη κρατική πλατφόρμα, γεγονός που καθιστά αδύνατη τη λεπτομερή καταγραφή τους. Αυτά μπορεί να είναι ασυνόδευτα προσφυγόπουλα, παιδιά που διαμένουν σε κερδοσκοπικού τύπου ή εκκλησιαστικές δομές, οι οποίες δεν δηλώνονται και δεν επιβλέπονται. Στην ουσία δεν γνωρίζουμε την υπάρξη τους.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της UNICEF τα παιδιά που φιλοξενούνται στις δομές παιδικής προστασίας αντιπροσωπεύουν το 84% των παιδιών που χρήζουν προστασίας.

Όμως, τι σημαίνει για τα παιδιά η ζωή στα ιδρύματα; Ο Γιώργος Νικολαΐδης είναι απόλυτος στην κρίση του για το πόσο βλαπτική για τη συναισθηματική, ψυχική και πνευματική κατάσταση ενός παιδιού είναι η παραμονή του εντός μιας τέτοιας δομής:

«Εδώ θα πρέπει να διαλύσουμε μία παρανόηση. Δεν υπάρχουν καλά ιδρύματα. Δεν υπάρχουν μη κακοποιητικά για τα παιδιά ιδρύματα. Δεν υπάρχει κανένα ίδρυμα ούτε από αυτά που υπάρχουν στην Ελλάδα, ούτε από αυτά που υπάρχουν στο εξωτερικό, που να μην κάνει κακό στα παιδιά».

Παράλληλα, υπογραμμίζει πώς το ιδρυματικό περιβάλλον δύναται να προκαλέσει ανεπανόρθωτες βλάβες. «Ιδιαίτερα για τα βρέφη και τα νεογνά, έχει αποδειχθεί ότι αυτές οι βλάβες είναι μη αναστρέψιμες. Ενα βρέφος ή ένα παιδί έως δύο ετών που μεγαλώνει εκεί θα υποστεί από αυτό και μόνο το γεγονός βλάβες στον εγκέφαλό του ορατές από μία μαγνητική τομογραφία», περιγράφει.

Τα παραπάνω έχουν οδηγήσει τον ΟΗΕ να προβεί σε παγκόσμια έκκληση προκειμένου να μην αφήνεται κανένα νεογνό, βρέφος και νήπιο κάτω των τεσσάρων ετών να μεγαλώνει εντός ιδρυμάτων παιδικής προστασίας. 

Άλλωστε, το ενδεχόμενο κακοποίησης ενός παιδιού σε αυτούς τους χώρους είναι εξαιρετικά μεγάλο. «Ενα παιδί με το που θα φιλοξενηθεί σε ένα ίδρυμα παιδικής προστασίας έχει 85% πιθανότητες να κακοποιηθεί από άλλα παιδιά σωματικά (αυτό μπορεί να συμβεί και στις πρώτες εβδομάδες) και 25-30% πιθανότητες να κακοποιηθεί σεξουαλικά», τονίζει ο Γιώργος Νικολαΐδης.

Φωτογραφία: https://www.instagram.com/3sra_erdogdu